L ’ Î L E D E F E M M E N O I R E
P r é f a c e
Ils se réfugient à toi les hommes, les enfants, les souvenirs endeuillés, ceux qui cherchent un peu de réconfort dans la chaleur de tes bras, les malheureux, les tristes, courent vers toi pour pleurer à grosses larmes, pour trouver la paix dans ton souffle, ton odeur, tes paroles, tes mains bienfaisantes. Ils vont vers toi tels des pirates fuyant la tempête, l’ouragan, la famine, la mort. Tu ouvres les bras à chaque fois, à chaque fois en prenant sur toi ta peine, tu mets tout le monde dans tes prières, même si tous t’ont trahi, même si tous t’ont fui, même si d’aucuns ne t’ont donné l’amour et l’attention que tu mérites tant. Tu pardonnes toujours, tu souris cachée dans tes ombres noires et je vois, quand je te regarde, comment il faut aimer l’enfant, l’Homme, le voisin, les connaissances, et les autres, et comment il faut se connaître soi-même. Tu me le dis. Tu me dis : “Connais-toi toi-même”, “sois modeste, tolérant et patient, comme une île à laquelle l’humain se réfugie en fuyant les mauvais temps; fais leur une place chez toi, permets leur de t’enlacer et de pleurer sur tes épaules pour vider leur sac jusqu’à accéder à cette paix et à ce sommeil où ils vont enfin retrouver leurs rêves les plus doux. Femme noire! Femme de l’Île! Tu sais ce qu’est aimer.
Août 2012. Je me suis installée avec ma famille à L’Île de la Réunion, à plus de sept mille kilomètres de mon pays, la Turquie. Tout est si nouveau pour moi que l’inspiration jaillit de toute part. Je dessine sans cesse ce que je vois. Les gens, les animaux, les plantes, les fleurs, les arbres, les insectes, les poissons, le volcan, les cases, les chutes d’eau… De ce coin de paradis, j’ai voulu partager avec vous quelques dessins inspirés de ce que cette île a de plus beau : les femmes. J’ai voulu vous faire sentir ce bonheurs aigre-doux que le regard de ces femmes me communiquèrent. j’espère que vous remarquerez aussi dans ces yeux cet acquiescement silencieux, ce pardon secret et reconnaissant pour la vie. Peut-être, sentirez-vous, les mêmes messages qui se lisent dans les yeux des femmes turcs ; nos femmes qui sont de plus en plus seules comme cette île au milieu de l’océan.
KARA KADIN ADASI
ÖNSÖZ
Sana sığınıyor erkekler, çocuklar, karalar bağlamış anılar, kollarında sıcaklığında bir avuntu arayanlar, dertliler, kederliler, sana koşuyorlar ağlamaya için için, huzur bulmaya nefesinde, kokunda, sözlerinde, telkinle sırtları sıvazlayan ellerinde. Fırtınadan, kasırgadan, açlıktan, susuzluktan, ölümden kaçarken karşılarına çıkan adaya sığınan korsanlar gibi, sana kaçıyorlar. Kucak açıyorsun her seferinde, kalbine taş basıp, dualarına katıyorsun herkesi, sana ihanet etmiş bile olsalar, senden kaçmış bile olsalar, sana beklediğin ilgiyi sevgiyi vermemiş bile olsalar. Affediyorsun, karalar içinde tebessüm ediyorsun, sana baktığım zaman görüyorum, nasıl sevmeli çocuğu, erkeği, insanı, komşuyu, tanıdığı, tanımadığı ve nasıl bilmek gerekir kendini. Kendini tanı diyorsun karalar içinden, alçakgönüllü, hoşgörülü ve sabırlı ol diyorsun, insanların fırtınalardan kaçıp sığındığı kara bir ada gibi, eteklerinde yer ver onlara diyorsun sarılıp sana ağlasınlar, döksünler içlerini ta ki huzur bulup tatlı bir uykuya dalıncaya kadar. Tatlı rüyalarda mutlu oluncaya kadar. Kara kadın! Ada kadın! Sevmek nedir, sen biliyorsun.
2012 ağustos. Fransa’nın Hint okyanusundaki eski dominyonu La Réunion adasına yerleştim. Türkiye’ye yaklaşık 7.000 km. Madagaskar’ın doğusunda, haritada varla yok arası bir kara parçası. Medeniyet buralara kadar taşınmış olmasına rağmen, ada Avrupa’dan çok farklı. Doğası tropik, insanları kültürü Afrika Avrupa Hint ve Çin medeniyetlerinden bir karışım. Durmadan resmediyorum gördüklerimi. Her şey o kadar yeni ki benim için. Durmadan çiziyorum insanları, hayvanları, bitkileri, böcekleri, hayatımda daha önce hiç görmediğim balıkları, volkanı, evleri ve çağlayanları. Bu cennet parçasından, Enka Okulları sergisi için Ada’nın belki de en değerli kaynağını, kara kadınlarını seçtim. Ben de uyandırdıkları buruk mutluluğu sizlerle paylaşmak istedim. Umarım o kara kadınların gözlerindeki kabullenmiş sessizliği, şükrederken affeden gizliliği sizlerde fark edersiniz. Belki, bizim kadınlarımızdan da esintiler hissedersiniz. Okyanusun ortasında bir ada gibi yalnız kalan kara kadınlarımızdan.
***
01- La Femme Malgache, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
01- Malgaş Kadın, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
02- La Femme Tatouée, encre sur papier, 48 – 35 cm, 2013
02- Dövmeli Kadın, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
03- La Femme aux Oiseaux, encre sur papier, 65 x 50 cm, 2013
03- Kuşlu Kadın, kâğıt üzerine mürekkep, 65 x 50 cm, 2013
04- Esmeralda, encre sur papier, 50 x 65 cm, 2013
04- Esmeralda, kağıt üzerine mürekkep, 50 x 65 cm, 2013
05- Le jeune Homme, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
05- Genç Adam, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
06- La famille, encre sur papier, 65 x 50 cm, 2013
06- Aile, kâğıt üzerine mürekkep, 65 x 50 cm, 2013
07- La Pirate, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
07- Korsan, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
08- Pêcheur, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
08- Balıkçı, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
09- Latifa, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
09- Latifa, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
10- Le Coq, encre sur papier, 65 x 50 cm, 2013
10- Horoz, kâğıt üzerine mürekkep, 65 x 50 cm, 2013
11- Mére, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
11- Anne, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
12- Latifa, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
12- Latifa, kâğıt üzerine mürekkep, 65 x 50 cm, 2013
13- Princesse Africaine, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
13- Prenses Afrika, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
14- Tarot, encre sur papier, 65 x 50 cm, 2013
14- Tarot, kâğıt üzerine mürekkep, 65 x 50 cm, 2013
15- La couturière, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
15- Terzi, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
16- Damien, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
16- Damien, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
17- La Terre, encre sur papier,48 x 35 cm, 2013
17- Toprak, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
18- Soal Woman, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
18- Soal Woman, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
19- Ana Kucağı, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
19- Les Bras de sa Mére, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
20- Héroïne, encre sur papier, 48 x 35 cm, 2013
20- Kahraman Kadın, kâğıt üzerine mürekkep, 48 x 35 cm, 2013
21- L’Été, encre sur papier,50 x 65 cm, 2013
21- Yaz, kâğıt üzerine mürekkep, 50 x 65 cm, 2013
