—————————————————————————————————————– Przełożył Osman Fırat Baş
Zdjęcia z wystawy Esra Camus w ramach Festiwalu Artystycznego “Experiment”, Zbąszyń 2010
Ku pamięci wielkiego publicysty…
Uğur Mumcu
CZŁOWIEK PIÓRA…
Ostatnio dziennikarze wybrali się razem na poligon Głównej Komendy Policji w Ankarze, żeby sobie trochę postrzelać. Niektórym udało się trafić do celu, niektórym – nie. A niektórzy strzelali tak celnie, że mogliby im pozazdrościć najlepszy strzelcy.
Kiedy dziennikarze strzelali różnymi markami broni, przyszło jeszcze dwóch ministrów. I co? Oni również zaczęli ćwiczyć z dziennikarzami strzelanie do plansz na poligonie. Więc tego dnia wszyscy, a to dziennikarze, a to ministrowie czy policjanci, a to z prawicy, lewicy czy z centrum « w duchu pojednania i solidarności narodowej » oddawaliśmy po trzydzieści-czterdzieści strzałów każdy.
W dawnych czasach dziennikarze rozmawiali między sobą o sztuce, literaturze, bieżącej polityce, a współcześnie tematy ich rozmów nieco uległy zmianie. Otóż ich rozmowy w dzisiejszych czasach wyglądają tak:
– Słuchaj, dali ci ochronę?
– No tak, i jeszcze strażnika przy wejściu do budynku…
– No to uważaj na siebie…
– Lepiej ty uważaj…
Dziennikarze kursujący samolotami na trasach Stambuł-Ankara lub Ankara-Stambuł i Izmir na lotniskach wyjmują swoje pistolety zza paska, po opróżnieniu magazynków oddają je do depozytu policji lotniskowej; broń zostaje zwrócona po wylądowaniu na lotnisku docelowym.
Dziennikarze spotykający się w trakcie oddawania broni do depozytu przyglądają się wzajemnie pistoletom i coraz nowsze rady zapadają:
– Mój to kaliber 14… Kupmy tobie taki sam…
– Wiesz co, jego magazynek często spada…
– Ale jest na to sposób…
– A mój to Smith Wesson kalibru 38… Łatwiejszy w użytkowaniu…
– Najlepszy to Colt…
– Dobry, ale trudny w użytkowaniu…
– Baretta też jest niezła…
– Ostatnio strzelaliśmy pistoletami marki Colt i Astra.
“Tysiąc jeźdźców w najazdach cieszyliśmy się jak dzieci” pisze poeta, my też jak dzieci na strzelnicach, jak gdyby gramy w klipę.
Być może, już od tego momentu Turecki Związek Dziennikarzy wymagać będzie od właścicieli gazet “podwyżki na zakup broni” przy zawieraniu układów zbiorowych! Dla każdego posiadacza żółtej legitymacji prasowej pistolet, a honorowej legitymacji – karabin maszynowy! Dziennikarze będą żądać od swoich szefów broni, samochodów pancernych, kamiezelek kuloodpornych…
Stowarzyszenie Dziennikarzy już nie będzie przyznawać nagród za dziennikarstwo śledcze i informacyjne oraz felietonistykę. Kolejne nagrody będą przyznawane nie najlepszym korespondetom czy felietonistom, ale właśnie tym, którzy najlepiej strzelają…
A dziennikarz ścigający się o pierwszeństwo w podaniu informacji to już historia, gdyż we współcześnym dziennikarstwie liczy się pierwszeństwo w strzelaniu, a nie w podaniu informacji.
Kiedyś określali dziennikarzy mianem “ludzi pióra”… Ludzie pióra po środowisku spokoju “12 września” w liberaliźmie o nienośnej lekkości rządu Parti Ojczyźnianej (ANAP) przekształcili się w « ludzi broni ».
Gdzie wybieramy się w tę niedzielę? My co niedziela jesteśmy na strzelnicach. Was też zapraszamy. Przyjedźcie, a po strzelaniu robimy piknik. Weźcie jakiś tam pistolet, przyłączcie się do nas. Walther… Smith Wesson, kaliber 38… Browning… Colt… Baretta… Vizor… Star… Kırıkkale. Pierwszy lepszy, który wam trafi w ręce…
Pociski my fundujemy, a papryki nadziewane od was!
(Cumhuriyet, 14 października 1990 r.)
***
Kolajlar Esra Camus’un “Experiment” Sanat Festivali kapsamındaki sergisinden alınmıştır, Zbaszyn 2010
Uğur Mumcu
KALEM SAHİBİ…
Geçenlerde gazeteciler, hep birlikte Ankara Emniyet Müdürlüğü’ne giderek atış poligonunda silah atışları yaptılar.
Kimi hedefi vurdu, kimi vuramadı. Bazı gazeteciler değme nişancılara parmak ısırtacak derecede isabetli atışlar yaptılar.
Gazeteciler, çeşitli marka silahlarla atış yaparlarken iki bakan da gelmez mi? Onlar da gazeteciler ile birlikte atış talimleri yaparak poligondaki maketlere ateş ettiler. O gün milli birlik ve beraberlik içinde bakanı, gazetecisi, polisi, sağcısı, solcusu, ortacısı ile otuzar kırkar el ateş ettik.
Eskiden yazarlar ve gazeteciler, kendi aralarında sanattan, edebiyattan ve güncel siyasetten söz ederlermiş; şimdiki gazetecilerin konuları değişti. Artık gazetecilerin kendi aralarında konuşmaları bu konular üzerine oluyor:
– Sana koruma verdiler mi?
– Verdiler, kapıda da bir nöbetçi var.
– Aman dikkat et…
– Asıl sen dikkat et…
Uçakla İstanbul’dan Ankara’ya Ankara’dan da İstanbul’a ve İzmir’e gidip gelen gazeteciler, bellerinden çıkardıkları silahları boşaltıp havaalanı polisine teslim ediyorlar; silahlar gittikleri yerde kendilerine veriliyor.
Havaalanı polisine silahlar verilirken karşılaşan gazeteciler birbirlerinin silahlarına bakıp yeni önerilerde de bulunuyorlar:
– Benimki 14’lü… Alalım sana da bundan…
– Şarjörü sık düşüyor…
– Kolayı var.
– Benimki 38’lik Smith Wesson… Kullanışı daha kolay…
– En iyisi Colt.
– İyi ama kullanışı zor…
– Baretta da fena değil.
– Geçenlerde Colt tabanca ve Astralarla atış yaptık.
Şair “Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik” der ya, bizler de atışlarda çocuklar gibiyiz; sanki çelik çomak oynuyoruz.
Bundan sonra Türkiye Gazeteciler Sendikası, toplu sözleşmelerde gazete işverenlerinden “silah zammı” de ister herhalde! Her sarı basın kartlı gazeteciye bir tabanca, şeref kartlıya makineli tüfek! Gazeteciler, patronlarından bundan sonra silah isteyecekler, zırhlı araç isteyecekler, çelik yelek isteyecekler.
Gazeteciler Cemiyeti de öyle araştırmacı gazetecilik, haber ve köşe yazısı alanlarında ödül de vermeyecek. Bundan sonraki ödüller, en iyi haber verene, en iyi köşe yazısı yazana değil, en iyi silah kullanan gazetecilere verilecek…
Haber atlatan gazeteci artık tarihe karıştı; bundan sonra gazetecilikte haber atlatmak değil, silah atmak önemli…
Eskiden gazetecilere “kalem sahibi” derlerdi… Kalem sahipleri 12 Eylül huzur ortamından sonra, ANAP iktidarının o dayanılmaz hafiflikteki liberalizminde “silah sahipleri” oldular.
Bu Pazar nereye gidiyorsunuz? Biz her Pazar atışlardayız. Sizleri de bekleriz. Gelin; atışlardan sonra hep birlikte piknik yapıyoruz. Alın bir silah, siz de katılın bize. Walther… Smith Wesson, 38’li… Browning… Colt… Baretta… Vizor… Ster… Kırıkkale. Artık ne bulursanız.
Mermiler bizden, dolmalar sizden!
(Cumhuriyet, 14 Ekim 1990)
